wawainfo.pl
Zakłady holenderskie

Wawainfo.pl

"Zakłady holenderskie" - najczystsza poezja w wydaniu Radosława Jurczaka

10 Czerwca 2021

Autor tekstu:

Alan Wysocki

Udostępnij:

Recenzja książki nominowanej do 14. Nagrody Literackiej m.st. Warszawa.

Kosmos silniejszego - Marcin Orliński (Radosław Jurczak, Zakłady holenderskie, Biuro Literackie 2020)

To druga książka poetycka Radosława Jurczaka, autora obsypanego nagrodami tomu Pamięć zewnętrzna. Tym razem poeta kreśli mroczną wizję przyszłości, w której ludzkość kolonizuje kosmos, a świat – jeszcze bardziej niż dziś – zorganizowany jest wokół technologii („Ach, jakże kiełkują na żywo sadzonki reflektorów”) i bezwzględnych reguł kapitalizmu („Komu na własność oddech, a komu powietrze?”). Do rzeczywistości chłodnych liczb i algorytmów odnosi się zresztą sam tytuł – „zakład holenderski” jest pojęciem z dziedziny epistemologii i teorii prawdopodobieństwa.

To poetyka, w której na równi z szukaniem literackich syntez, liczy się wchodzenie z butami do ogrodu języka, rozkopywanie równych grządek zostawionych przez poprzedników, eksperymentowanie. Zakłady holenderskie są szalenie intertekstualne, pełne cytatów, kryptocytatów i nawiązań, od Jana Kochanowskiego poprzez Nilsa Bohra (fizyka) i Alana Turinga (informatyka) aż po młodych poetów, rówieśników autora, co wydaje się nie bez znaczenia – oto Jurczak wskazuje twórców, których ceni, ale też daje znać, że ważny jest dla niego horyzont pokoleniowego doświadczenia.

Umie więc ów znajomy Kasandry operować nie tylko językiem uznawanym tradycyjnie za
poetycki (a umie wspaniale, proszę choćby zwrócić uwagę na zastosowane w tym tomie
powtórzenia czy antropomorfizmy), ale także właśnie strukturami formalnymi, logicznymi,
które przypisujemy zwykle dyskursowi naukowemu. Poeta zderza ze sobą te języki, pozwala im ze sobą dialogować i nawzajem się znosić, dzięki czemu z rozoranej ziemi zer i jedynek wyrastają fosforyzujące kiełki najczystszej poezji.

Alan WysockiAutor

Dziennikarz wtv.pl i wawainfo.pl. Wcześniej pisałem dla tygodnika "Fakty i Mity". W mediach od 2019 roku.

Chcesz się ze mną skontaktować?

Napisz adresowaną do mnie wiadomość na mail: redakcja@wawainfo.pl

Podobne artykuły

Gerd Altmann/pixabay

Kultura

Akcja Warszawskich Czytelni - książka w kolejce do sklepu

Czytaj więcej >
"Rośliny mięsożerne"

Kultura

Drapieżca to rodzaj męskozwierzęcy - recenzja książki "Rośliny mięsożerne"

Czytaj więcej >
ANDER GILLENEA/AFP/East News - zdjęcie ilustracyjne

Kultura

Kolejny miesiąc z Mozartem. Zaczyna się Mozart 2021

Czytaj więcej >

Kultura

Grzegorz Piątek, "Najlepsze miasto świata". Recenzja Piotra Bratkowskiego

Czytaj więcej >

Kultura

Recenzja: Zyta Rudzka, "Tkanki miękkie” 

Czytaj więcej >
Rafał Księżyk, „Dzika rzecz. Polska muzyka i transformacja 1989-1993” 

Kultura

Recenzja: Rafał Księżyk, "Dzika rzecz. Polska muzyka i transformacja 1989-1993”

Czytaj więcej >